Sayfalar

3 Mayıs 2012 Perşembe

Evde Oyun Vakti


      İnternette yaptığım araştırmalar ve kendi keşiflerimizi harmanlayıp bir liste oluşturdum. Evde 2 çocukla neler yapılabilir, Montessori yöntemine göre, işte benim listem. Zamanla bunlarla ilgili fotoğraflar da ekleyeceğim.

1-   Bebek bowlingi :  Yumuşak bir top ile belli bir uzaklığa dizilen şişeleri devirmece. Kısa süreli bir aktivite benim oğlum için. Keyif aldı ama, çabuk sıkıldı.
2-   Kıpırdayan Dil, Mimikler: Barış Çağan için aktivite. Dili dışarı çıkarıp ilgisini çekiyoruz. Taklit etmesini sağlıyoruz. Yine gülümsemek, kaşları ağzı burnu hareket ettirmek şeklinde çeşitli mmiklerle dikkatini çekiyoruz.Bu şekilde 5-10 dakika oynuyoruz.
3-   Kağıt yırtma - Katlama: Parmak kaslarını ve el becerilerini geliştirici bir aktivite. Benim oğlum yırtmaya çok meraklı!  
4-   Dokun bana: Bu benim uydurduğum ve Deniz Baran ile bebekliğinde oynadığım bir oyun. Barış Çağan’la da oynuyorum.  Bebeğimin bana istemli hareketlerle dokunamayacağını bildiğim için elini alıp bir kendi yüzüne bir de benim yüzüme sürüyorum, çok hoşuna gidiyor. Duygusal bağımız pekişiyor.
5-   Süngerle bir kaptan bir kaba su aktarma : Yazın yapılabilecek keyifli ve serinletici bir oyun. Ben şimdilik çeşmeden biberonlara su doldurup boşaltmakla başladım. Büyük bir önlük takıyorum. Islandığında da üstünü değiştiriyorum. Havalar nasıl olsa ısındı. Mutfakta ben iş yaparken o da yanımda güzel vakit geçiriyor, keşfediyor.
6-   Kaptan kaba transfer oyunu : Bir kaptan diğer kaba malzemeleri aktarma oyunu. Transfer önce elle, sonra da kaşıkla, daha sonra maşa ile, huni ile, küçük sürahilerle, damlalıkla, cımbızla yapılabilir. Transfer önce kuru gıdalarla sonra da sıvılarla yapılabilir. Önce büyük malzemelerle, daha sonra küçük malzemeler kullanılarak da yapılabilir. Transfer yaparken şeffaf cam kaplar, yumurta kapları, boya paleti, buz kalıbı kullanılabilir. Materyal olarak plastik meyve sebzeler, nohut, fasulye, pirinç, bulgur gibi bakliyatlar, taş, pamuk, bilye, kabuklu ceviz, fındık  gibi materyaller kullanılabilir. Daha sonra da bir büyük kaptan iki küçük kaba kaşıkla pirinç vs. transferi yapılabilir.
7-   Yumurta kabına top yerleştirmece: Her bir yumurta gözüne tek tek küçük pinpon topları vb. yerleştirilebilir.Bunu henüz denemedim, ama buzdolabında yumurta kabım var, onu bu iş için ayıracağım.
8-   Nerdeymiş: Bu da Barış Çağan’ın ilerleyen aylarda oynayabileceği, hatta Barışla oynarken Deniz’in de saklamak için yardım edeceğini düşündüğüm bir oyun. Bir örtüyü bebeğin yüzüne, koluna, bacağına koyup nerede diye soruyoruz, örtüyü kaldırarak işte burada diyor ve gülüyoruz. Uzuvlarını tanıması için yararlı bir oyun. Aynı oyunu eşya saklayarak da oyanayabiliriz. Nesnelerin devamlılığını öğrenmesi için çok yararlı.
9-   Eşleştirme kartları : Hazır alınan veya kendi yaptığımız eşleştirme kartları ile aktivite yapabiliriz. Her karttan çift olarak masanın üstüne dizip, örneğin bana limondan iki tane bul, evden iki tane bul şeklinde oyun oynayabiliriz. Başta sayıyı az tutup sonrasında arttırabiliriz. Yine eşleştirmeyi çoraplarla da yapabiliriz. Kocamla Deniz Baran eşleştirme kartları ile çok güzel zaman geçiriyorlar. Bir süre sonra da (3 yaşından sonra) kartları ters çevirip hafıza oyunu oynanabiliyor. Hatırla bul oyununa az kaldı. Eşleştirmede Deniz çok iyi. 
10- Renk tonları: Renklerin tonlarını da içeren kartlar bastırıp, bunları açıktan koyuya, koyudan açığa doğru dizmesini isteyebiliriz.Ben bunu kartlara bastırmak yerine, etrafımızdaki eşyalarla yaptırıyorum. Zaten renklere karşı çok ilgili. Her şeyin rengini ifade edebiliyor. Artık tonlarına da ilgili. Açık mavi, koyu mavi diye kendi söylüyor.
11- Dizmece: Bu oyunu Deniz Baran kendi buldu. Çeşitli buzdolabı süslerini kendi istediği şekilde buzdolabının üstüne yerleştiriyor, ben de bu arada rahat rahat yemek yapabiliyorum. Mutfakta benim yanımda eğlenceli vakit geçiriyor. Yine hayvan figürlerini, küçük arabalarını diziyor. Bu dizme işlemi tamamen kendi bulduğu ve bizim eşlik ettiğimiz bir oyun. Ben dizerken hayvanları türlerine göre birbirlerinin yakınlarına koyuyorum. O da bu keçinin kardeşi nerde, bu atın arkadaşını da buraya koyalım diyerek bana karşılık veriyor. Bu şekilde dilediği kadar oynuyoruz. Bunun için marketlerden aldığımız paketler halinde satılan hayvan figürlerini kullanıyoruz. Örneğin at, eşek, katır, zebra yan yana diziliyor. Keçi, kuzu, inek yan yana. Sonra Aslan, kaplan, çita gibi yırtıcılar yan yana.  Veya çocuğun hayal gücüne göre çeşitlendirilebilir. 
12- Kule yapmaca: Tahta küplerle istediği ölçüde kule yapması şeklinde bir oyun. Bu kuleleri bizim yönlendirmemizle veya kendi isteğiyle yapabiliyor. Örneğin renklerine göre veya şekillerine göre farklı kuleler yapabiliyor. Sarı kule veya dikdörtgenlerin kulesi gibi. Bu aktivite, Deniz'in çookk hoşuna gidiyor.
13- Tema havuzları: Şeffaf plastikten büyük dikdörtgen kaplar alınıp (İkea’da satılıyor) içine çeşitli temalarda düzenlemeler yapılabilir. Mevsimler, gece – gündüz gibi. Havuzun içine biblolar ve gerçek yaprak, kozalak, çiçek, çim, taş, bakliyat vs. konulabilir. Eline bir büyüteç verip incelemesi teşvik edilebilir.Biz henüz tema havuzu yapmadık ama planladığım faaliyetlerim arasında yer alıyor.
14- Makasla kesme çalışması yapılabilir.Benim oğlum yırtmaya çok meyilli. Makas kullanmasını teşvik etmeliymişim. Ancak henüz eline makas almasına izin vermedim. Çok dikkat edilmesi gerekiyor.
15- Bıçakla kesme çalışması yapılabilir. Bıçak olarak Ikea'da satılan renkli plastik bıçaklar, kesme malzemesi olarak da oyun hamurları kullanılabilir.
16- Silindir bloklar ile dizme çalışması yapılabilir. Zekâ oyunları setlerinden satın alınabilir.
17- Hafıza oyunu : Evdeki odalardan birer eşya alınır ve bu eşya hangi odaya ait oyunu oynanır.  Henüz bunu da yapmadık ama eğlenceli bir oyun olabilir.
18- Matematik: Eş büyüklükteki  kartların üzerine rakamlar yazıp (örneğin 1-5 arası) her kartın altına da o kartta yazan rakam kadar taş, kelebek, çiçek, meyve vs figür dizmek. Matematiği ve rakamları, farklı rakamların farklı değerleri ifade ettiğini öğrenmiş olur ama biz henüz denemedik.
19- Transfer: Farklı renklerdeki küçük malzemeleri farklı kaplara aktarması sağlanabilir. Bizim evimizde cam yuvarlaklar var, çeşitli renklerde. Biz bu camlarla oynuyoruz. Ayrıca sürpriz yumurta içinden çıkan şirinler, boyalı kuru yapraklar da malzemelerimiz arasında. Bunları türlerine ve renklerine göre ayırarak faaliyet yapılıyor. Oğlum oldukça hoşlanıyor diyebilirim.
20- Balonlarla renk çalışması : Bu bizim bulduğumuz bir oyun. Her renkte balon alınır, başta renk çeşitliliği az tutulup çocuğumuz öğrendikçe arttırılabilir. Balonlar şişirilir ve odaya bırakılır. Tatlı kuşumuz oynadıkça oyuna eşlik edilir ve balonların renkleri söylenerek bu oyun geliştirilir. Bir süre sonra bana mavi balonu ver, kırmızıyı ver diyerek oyun çeşitlendirilir. Bilemezse hımmm işte kırmızı balooon, kırmızı diyerek pekiştirilir. Kırmızıyı attıııım, kırmızı balonu tut gibi pekiştirme sözleri ile rengi öğrenmesi sağlanır. Çeşitlilik arttıkça oyun güzelleşir. Çocuklar balonla oynamaya bayılır. Ben oğluma renkleri böyle öğrettim, aynı yöntemi arkadaşım da uyguladı, onun da bebişi renkleri kısa zamanda öğrendi. Barış için de aynı yöntemi uygulayacağım kısmetse.
21- Konuşma egzersizleri: Bebek televizyonlarında neden yavaş konuşulup çok tekrar yapılır dedim ve oğlumla konuşma egzersizleri yapmaya karar verdim. Hızlı konuştuğum bir gerçek. Bu nedenle oğlumun bu tempoda konuşmama eşlik edebilmesi oldukça güç olurdu. Ben de oğlum henüz 18 aylıkken ve belli başlı kelimeler dışında her sözcüğün ilk iki harfini söyleyerek derdini anlatması döneminde dudak ve dil hareketlerimi görebileceği kadar yavaş ağız hareketleri ile ve bol tekrar yaparak konuştum.Onun yarım konuşmasını düzeltmedim, takdir edip cesaretlendirdim. Ama ben de onun gibi yarım konuşmadım. Tüm kelimeleri bol tekrarla ve doğru telaffuzla yavaş yavaş konuştum. Oğlum 3 ayda bülbül gibi şakımaya, her derdini anlatmaya, cümleler kurmaya başladı. Aynı yöntemi arkadaşıma da önerdim. Onun da oğluşu 3 ayda cümle kurabilir duruma geldi. Barış Çağan’ımda da aynı yöntemi uygulamayı düşünüyorum kısmetse.
22- Geometrik şekilleri kutuda ait olduğu boşluğa atma oyunu. El göz koordinasyonunu geliştiren, şekilleri algılamasını sağlayan bir oyun. oğlum hem şekilleri öğreniyor, ki artık temel şekillerin hepsini biliyor, hem el becerisini geliştiriyor.
23- Büyüteçle çeşitli incelemeler yapılabilir. Bu bir yaprak, karınca, ağaç dalı, çiçek, kendi eli, tırnakları vs olabilir. Özellikle dışarı çıkarken bu yapılabilir.
24- Parmak boyası: Serbest sanat çalışması yapılabilir. Kâğıda büyük şekiller çizip onu farklı renklerde boyaması istenebilir. Veya tamamen özgürce kendi isteği doğrultusunda resim yapması sağlanabilir. Boya çeşitleri arttırılabilir. Kuru boya, pastel boya, daha ilerde sulu boya kullanılabilir. Biz oğlumla Parmak boyası, kuru boya ve pastel boya kullanıyoruz. Ancak sulu boyaya henüz geçmedik.Acayip keyifli zaman geçiriyor.
25- Hamur çalışması : Hamur ve kurabiye kalıpları ile şekiller yapılabilir. Biz bunu bir süredir deniyoruz. Çok keyifli zamanlar geçirdiğimizi söyleyebilirim. Kalıpları daha da çeşitlendirirsek eğlencenin dozu da artabilir. Ben hamuru merdane ile açıyorum. Kalıpları masamıza koyuyoruz. İstediğimiz kalıpları hamura bastırarak şekiller yapıyoruz.  Ayrıca oğlum top, solucan gibi şekiller de yapmaktan hoşlanıyor.
26- Pamukla kâğıt üzerinde desen çalışması yapılabilir. Biz bir balık resmini birlikte pamukla kapladık, sonra onu buzdolabına astık, oğluşum akşam babasına gösterdi.
27- Yapboz : Tahta yapboz ile çalışmaya başladık. İlk gün oğlum yapbozları yerleştiremedi ve canı sıkıldı. Sonra yavaş yavaş mantığını kavramaya başladı. Babası da nelere dikkat etmesi gerektiğini anlattı. Yerleştirmeye başladıkça yapbozlara ilgisi arttı. 4 ve 6 parçalı yapbozlara da yeni geçtik. Daha sonraki aşamada çok parçalı yapbozlara geçebiliriz diye düşünüyorum.
28- Zıplama oyunu: Barış Çağan kolik sebebiyle ağlama krizine girince, oda değiştiriyoruz, iyi geliyor. Genelde yatak odasına gidiyoruz böyle zamanlarda. Ben yatağın kenarına oturuyorum, Barış kucağımda oluyor. Yerden ayaklarımla destek alarak zıplamaya başlıyorum. Deniz de yatağın üstüne çıkıyor ve o da zıplıyor. Barış zıpladıkça susuyor, Deniz kahkahalara boğuluyor. Bu şekilde doyasıya oynuyoruz. Neyi geliştiriyor bilemem ama çok eğlendirdiği ve iki oğlumla aynı anda yapabildiğim bir aktivite olduğu için seviyorum.
29- Evde kukla gösterisi yapılabilir. Bunun için bir hikâye uydurmak veya mevcut bir hikâyeyi canlandırmak tercihe kalmış. Ayrıca küçük parmak kuklaları alınarak hem kendi parmağımızda hem de onun parmaklarında küçük hikâyeler canlandırılabilir.
30- İlk sözcük kitabım ve doku kitapları alınmalı. Bu kitapları Deniz Baran’ıma almıştım ama kullanıp hepsini keşfettikten sonra yırttı, kullanılmaz hale geldiler. Aynı kitaplardan Barış’ıma da alarak birlikte keyifli saatler geçirmek için az zaman kaldı, heyecanla bekliyorum.
31- Evde olmasa bile kapalı mekân olduğu ve kışın güzel vakit geçirmeyi sağladığı için bu aktiviteyi de yazacağım. Oyun ve Oyuncak Müzesi’nde etkinlik. Anne – Baba ve çocuk için 5 TL alıyorlar, 2 saat oyunlar oynanıyor, şarkılar söyleniyor, çocuk tiyatrosu yapılıyor. Oğlumuz eğlenmekten kudurmaktan bitkin düşüyor. Hemen her Pazar gidiyoruz.
32- Mandalla çamaşır asma, bulaşık makinesi boşaltmaya yardım etme, oyuncaklarını toplama, kendi kendine soyunma ve giyinme, ellerini sabunla yıkaması, kendi yemeğini kendi yiyebilmesi, tuvalet eğitimi, burnunu kendi temizleyebilmesi, elini ağzını silebilme, diş fırçalama günlük yaşama yönelik aktiviteler olarak yapılabilir.
Yaşadıkça, araştırdıkça ve denedikçe daha fazla yazarım.





Hiç yorum yok:

Yorum Gönder